Armenpenning op Joannes de la Torre 1555

Uit de collectie, J.D.

 

Gepersonaliseerde armenpenning van Joannes de la Torre.

Consul van de Spaanse natie te Brugge.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 42,8 gram.

Diameter: Ø 45 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: 1555

 

Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

Het sprekend familiewapen van, de la Torre.

Het wapen ingedeukt, met op het veld een toren.

Ter weerszijden van de toren, een klimmende leeuw.

Ter weerszijden van het wapenschild, de gesplitste datering 

15 / 55

Omschrift tussen twee gladde cirkels.

✠ ILLVD . SOLVM . TVVM . REPVTA .

Dit alleen is uw aanzien.

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

Een ruitvormig gedeeld wapen van de families,

de la Torre en van Oyseel.

De vrije hoeken versiert met krul-ornamenten.

Omschrift tussen twee gladde cirkels.

✠ QVOD + PAVPERIBVS + EROGASTI

Dit is om aan de armen te geven.

 

Lit.: J. Bethune, Méreaux des familes Brugeoises pag.316-321 afb.130.

 

 

Joannes de la Torre werd geboren in 1517 en overleed in 1581 (zie zijn Obiit/Overlijdenspenning op Joannes de la Torre en Anna Oyeel 1581).

Deze penning werd gegoten in 1555. Toen was Joannes de la Torre 38 jaar.
In het jaar vermeld op deze penning, 1555, stichtte hij zijn eerste weldadigheidsfondatie in de Augustijnenkerk.
Joannes de la Torre was een grote weldoener van het Augustijnenklooster, de armendissen van de O.L.Vrouwekerk, de Sint-Walburgakerk en de kerk van Sint-Gillis.
Hij deed ook giften aan de arme meisjesschool en de wezenschool van de Bogaerde.

 


 

Dispenning op Jan Boureye, St-Walburga 1606

 Uit de collectie, J.D.

 

Gepersonaliseerde dispenning van Jan Boureye.

Kerkmeester van de Sint-Walburgakerk.

 

 

Materiaal: Tin.

Diameter : 47 mm.

Massa: Ø 30,7 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: 1606


Voorzijde: Binnen een verhoogde boord, 

en twee gladde cirkels het omschrift.

✠ . DE . TEEKENS . VAN .  IAN . BOVREYE .

Centraal, het (Gilde)wapenschild van de apothekers/drogisten.

Drie vijzels met stampers en spatels.

Links en rechts versiert met vier bolletjes in kruisvorm.

Boven en onder de kruisvorm versiert met maanmotieven.

Boven het wapen, versiert met krulmotief.

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord, en gladde cirkel.

Een staande kromstaf, naar links gewend.

De kromstaf van St-Walburgis, abdis van het klooster van Heidenheim in Beieren.

Ter weerszijden van de kromstaf het gesplitste jaartal.

. 16 . / . 06 .

 

Lit.: J.Bethune, Méreaux des familes Brugeoises pag.37-38, afb.15.

 

Jan Boureye was apotheker/drogist en kerkmeester van de Sint-Walburgakerk.
Hij richtte op 10 juli 1606 een jaarlijks weerkerende verjaardag op voor de zielenrust van hemzelf en zijn eerste vrouw, Catherine Moenaert. 

Een rente van 20 schellingen groot was hiervoor voorzien.
Jaarlijks werden 30 van deze penningen verdeeld: 8 aan de disknaap van de armendis om ze te verdelen volgens de lijst en 22 willekeurig te verdelen door de erfgenaam van Catherine Moenaert. 
Jan Boureye overleed in 1639 en is begraven in de Sint-Walburgakerk.

 

 

 


 

Dispenning op Mathias van Monnikerede 1615

Bodemvondst, Nederland.

 

Dispenning op Mathias van Monnikerede.

Kassier bij de hoofdbelastingontvanger voor het "Brugse Vrije".

 

Lichte deuk in de rand/boord.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 46 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: 1615

 

Voorzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel.

Het omschrift:

✠  EROGATIO IN PAVPERES . SANCTA . EST . BENIVOLENS

Bedeling voor armen, heilig en welwillend.

Op het veld het wapen van de familie,

van Monnikerede.

Boven op het schild, het jaartal

MDCXV 

1615 

Keerzijde: Binnen een opgehoogde boord, en gladde cirkel.

In zes regels:

 

  PIENTISS MEM

PATRIS MATRISO.

       MATHIAS

  A MONIKEREDA

    SVIS . IMPEN

       VIVENS FL

 

Welwillende devote uitbetaling voor de armen, Mathias van Monnikerede.

 

 

Lit.: J. Bethune, Méreaux des familes Brugeoises (1890) pag.213 afb.88.

 

Mathias van Monnikerede richte een fundatie/fonds op ter herdenking van zijn ouders, in de Sint-Walburgakerk te Brugge.

Mathias werd ook in deze kerk begraven bij zijn overlijden in 1636.

Monnikerede was in 1615 een rede waar schepen die naar Damme en Brugge vaarden, tol/belasting diende te betalen bij hun doorgang.

Monnikerede is heden een deel van de gemeente Oostkerke (Damme).

 

 


 

Dispenning op Pascal Soutieu 1625

Uit de collectie, J.D.

 

Dispenning op Pascal Soutieu.

Kerkmeester van de O.L.Vrouwekerk te Brugge.

 

Voorzien van een klop (ijk-merkteken) 

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 22,7 gram.

Diameter: Ø 40 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: 1625

 

Voorzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel.

Het omschrift:

✠  . TV . CHRISTVM . SOLEM SEQVERE .

Alleen Christus zal je volgen.

Op het veld het wapen van de familie, Soutieu.

Het gesplitst jaartal, ter weerszijden van het schild.

16 / 25

Boven en onder het wapenschild.

PASCHALIS / SOVTIEV

Pascal Soutieu

 

Keerzijde: Binnen twee gladde cirkels, het omschrift.

✠ . NVLLA . SYLVA . TALEM . PROFERT .

Geen enkel bos, herbergt zo'n nobele boom.

Centraal op het veld, het kruis van Golgotha.

Ter weerszijden van het kruis een monogram.

Links, PB (deels onleesbaar door de klop) 

het monogram man zijn éérste echtgenote Pétronille Blanche.

† 1597)

Rechts, LDM de letters uit de naam van zijn tweede echtgenote

Laurence De Maekere † 1628)

Boven en onder het kruis.

ARBOR / NOBILIS

Edele Boom

 

Lit.: J. Bethune, Méreaux des familes Brugeoises (1890) pag.277-279 afb.114.

 

Pascal Soutieu was vanaf 1600 kerkmeester van de O.L.Vrouwekerk.
Hij was er tevens dismeester.
Een relikwie van het Heilig Kruis werd sedert 1473 bewaard in de Kapel met deze naam en in 1622 werd een Broederschap opgericht.
De dispenning van Pascal Soutieu is een getuigenis van deze devotie.
Van deze armenpenning van de Stichting Soutieu zijn veel exemplaren gemaakt. 

Elk gekend exemplaar toont de sporen van veelvuldig gebruik. 
Pascal Soutieu overleed in 1631, hetzij 6 jaar na de uitgifte van deze dispenning. Hij ligt begraven in de kapel van het H. Kruis in de O.L.Vrouwkerk.
De familie Soutieu (Laurentia Soutieu) stichtte in 1661 het godshuis Soutieu met 6 huisjes voor arme blinden. 

In 1910 werd dit godshuis overgebracht naar de straat, Maagdendal te Brugge.

 

 

 


 

 

Familiepenning , van Boonem.

Familiepenning op J.P. van Boonem.

 

De juiste functie/datering van deze familiepenning is niet gekend.

 

Materiaal: Tin.

Massa: 15,66 gram.

Diameter: Ø 40 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca.17de eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een verhoogde boord en gladde cirkel.

Het wapenschild van de familie, van Boonem.

Getooid met een tornooihelm, en afhangend helmkleed.

Boven op de tornooihelm, een watergolf naar links.

Onder het wapen, het devies van de familie.

§ SUPER IMINET VNDIS §

Bij het vertrek van de golven.

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, en gladde cirkel.

Het monogram met de letters:

J P B

Boven de initialen, een rozenkrans.

 

Lit.: J. Bethune, Méreaux des familes Brugeoises afb.14.

 

 

 

 


 

 

 

Fondatiepenning Mgr. A. Triest, voor "Manshemden"

Uit de collectie, J.D.

 

Armenpenning van de fondatie van bisschop Antonius Triest.

Als 5de bisschop van Brugge, en 7de bisschop van Gent.

 

De juiste plaats/jaar van verdeling van deze armenpenning, is niet te bepalen.

Doordat deze geen jaartal of enige verwijzing naar een kerk of bisdom draagt.

Mogelijks is deze fondatiepenning gebruikt geweest in beide steden.

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 54 gram.

Diameter: Ø 62 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge/Gent (?)

Datering: z.j. Ca. 1616-1657

 

Voorzijde: Binnen een verhoogde boord en gladde cirkel.

Het wapenschild van bisschop Antonius Triest.

Het wapen getopt met een platte kardinaalshoed.

Ter weerszijden een opgerold touw met telkens zes kwasten.

Volgens de kerkelijke heraldiek.

Onder het schild, een banderol met het devies.

CONFIDENTER

In vertrouwen.

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord en gladde cirkel.

In drie regels:

    F. T.

  MANS

HEMDEN

Fondatie Triest, manshemden.

 

Lit.: Description de Méreaux", L. Minard-Van Hoorebeke, 1877, Deel I, pag.395-396, Afb.63 & 64; STAM Gent, Objectnummer N.02256.

 


Deze armenpenning van de Fondatie Triest kon omgeruild worden tegen "manshemden".
Voor de vrouwen bestond een gelijkaardige penning met de tekst: "F.T. VRAV HEMDEN".

Antonius Triest (° 1577) was als jonge priester hofkapelaan van de aartshertogen Albrecht en Isabella.


In 1610 werd hij deken van het kapittel van Sint-Donaas.
Op 9 juli 1616 tot 1622 was hij de 5de bisschop van Brugge.

In 1622 werd hij met de zegen van de "Heilige Stoel" naar Gent verwezen.
Op 15 maart werd hij er aangesteld en deed op 7 maart zijn intrede tot 1657 was hij de 7de bisschop van Gent.
Bijgestaan door de Jezuïeten was hij zeer actief tijdens de Contrareformatie. 
Hij hielp de gelovigen van zijn bisdom door persoonlijke liefdadigheid en hij bezocht 2 maal per jaar alle parochies. 
Hij legde strenge statuten op aan kloosters en hospitalen en verbeterde de relaties met het Brugse stadsbestuur.
Als bisschop van Gent werd hij in 1653 door paus Innocentius X voor enkele maanden geschorst wegens zijn sympathie voor Cornelius Jansenius. Hetzelfde jaar verzoende hij zich terug met Rome.
Zijn marmeren praalgraf, gemaakt door Hiëronymus Duquesnoy de Jonge, staat links in het hoogkoor van de Sint-Baafskathedraal te Gent.

 

 

 


 

 

Familiepenning op, de Waudripont - de Massiet.

Uit de collectie, J.D.

 

Familiepenning op Charles de Cordes de Waudripont en zijn echtgenote Marie de Massiet.

Groot-baljuw van St-Winnoksbergen.

 

Materiaal: Tin.

Massa: 42,7 gram.

Diameter: Ø 57 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca.1641

 

Voorzijde: Binnen een verhoogde boord,

tussen twee gladde cirkels, het omschrift.

CHARLES DE WAVDRIPONT SCR. SR. DE BASSEGHE WALLINCOVRT.

Charles de Waudripont, heer van Bassenge en Walincourt.

Het wapenschild van de familie, de Waudripont.

Getooid met een tornooihelm, en afhangend helmkleed.

Boven op de tornooihelm, een paardenhoofd naar links.

Ter weerszijden van het paardenhoofd, in een wimpel/vaan.

CVL A / CVL

Cul à cul / kont aan kont.

De schildhouders, twee staande wildemannen.

De linkse persoon met een knots.

Keerzijde: Binnen een opstaande boord, 

en een dubbele gladde cirkel, het omschrift.

DAME MARIE MARGRITE DE MASSIET DAME DE SLYPE

Mevrouw Marie Margrite de Massiet, dame van Slype.

Rond gedeeld wapenschild van de families,

de Waudripont en de Massiet.

 

 

Lit.: J. Bethune, Méreaux des familes Brugeoises (1890) pag.360-363 afb.146.

 

Charles de Waudripont was groot-baljuw van Sint-Winnoksbergen (destijds gelegen in Vlaanderen, nu Bergues in Noord-Frankrijk).
Charles huwde met Marie Margrite de Massiet.
Hij overleed op 23 juli 1641, zijn echtgenote op 20 oktober 1638.

Zij werden begraven in de Sint-Jacobskerk te Brugge, 
De moeder van Charles de Waudripont was Anne de Schietere, een kleindochter van de Brugse jurist Joost de Damhouder. Haar grafsteen bevindt zich in de kerk van Onze-Lieve-Vrouw-ter-Pottterie.
Hoewel J. Bethune deze penning beschouwt als een obiit-penning, is het opvallend dat er in de randteksten géén enkele data van het overlijden is vermeld.
Deze fijn geciseleerde penning kan een herdenkingspenning zijn (maar dan zonder de gebruikelijke jaartallen van overlijden), ofwel een gepersonaliseerde dispenning c.q. weldadigheidspenning..
Wat de inruilwaarde ervan was is niet gekend. 

 

 


 

Fondatiepenning Petrus van Volden 1650

Fondatiepenning van de stichting  Petrus van Volden.

Kanunnik van Sint-Donaas.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 68,2 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: 1650

 

Voorzijde: Binnen twee gladde cirkels.

Het gedeukt wapenschild van de familie, van Volden.

Getopt met het symbool van het kapittel Sint-Donaas.

Een kaarsenrad, waarop vier brandende kaarsen staan.

 En op de achtergrond een Latijns kruis.

Ter weerszijden van het wapen, sierlijke krulmotieven.

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

In acht regels, met datering:

 

        SOLEMNITAS

        S . CHYSOLii

        7 FEBRVARii
        FVNDATA PER

R.D. PETRVM VAN VOLDEN

  CANONICVM ECCLESIÆ 

      CATHEDR BRVGEN

           ANNO 1650

Op zijn feestdag/naamdag van de heilige Sint-Chrysolius op 7 februari, de stichting van de eerbiedwaardige Petrus van Volden, kanunnik van de kerk en kathedraal van Brugge, in het jaar 1650.

 

Lit.: J. Bethune, Méreaux des familes Brugeoises (1890) nr.142.

 

 

 


 

 

 

Fondatie broodpenning Catharine Mestdagh.

Broodpenning/méreaux van de fondatie van Catharine Mestdagh,

voor de parochie St-Anna Brugge.

 

Materiaal: Lood/tinlegering.

Massa: 47,24 gram.

Diameter: Ø 60 mm.

Aanmaakplaats: Brugge.

Datering: z.j. Ca.1760-1780.

 

Voorzijde: Binnen een verhoogde boord.

In vier regels:

 

FONDATIE

     VAN

 CATALINE 
MESTDACH

 

Stichting van Catharine Mestdagh

 

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

In vier regels:

Boven de letters een tinmerk (?)

 

  BROOT

      Ω

  VOOR

AERMEN

ST ANNE

 

Brood voor de armen van Sint Anna.

 

 

 

 

Lit.: J. Bethune, Méreaux des familes Brugeoises (1890) nr.85.

 

 


 

Armenpenning, op Philippe Van Houver (St-Walburga)

Uit de collectie, DB. 

 

Penning St-Walburgakerk Brugge.

Pastoor Philippe Van Houver (1834-1867)

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 10 gram.

Afmetingen: 30,1 mm. x 25,9 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: z.j. 1834-1867


Voorzijde: Gelegen op een glad veld, met afgeronde hoeken.

In drie regels:

 P . VAИ  

HOUVER

P . S . W .

Philippe Van Houver, pastoor Sint-Walburga.

Keerzijde: Gelegen op een glad veld, met afgeronde hoeken.

In drie regels.

TEEKEN

 VOOR

D'ARME

 

Lit.: De Schodt, pag.81 PI.R afb.108.

 

Pastoor Philippe Van Houver gaf deze persoonlijke armenpenning , aan gehuwde armen die op zondag de godsdienstlessen bijwoonden.

De penning had een tegenwaarde van 10 centiemen.

En werd gebruikt tot het overlijden van pastoor Philippe Van Houver in 1867.

 

Minard-Van Hoorebeke Pag. 46 afb.111. schrijft deze penning/mereaux foutief toe aan de Sint-Walburgakerk van Oudenaarde.

 

 


 

Van Buylaere 1850

Uit de collectie, L.V. Fleur de Coin. 

 

Penning op Van Buylaere.

Deurwaarder te Brugge.

 

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

Geklopt volgnummer.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 10,5 gram.

Afmetingen: 34 mm. 

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: 1850


Voorzijde: Binnen een verhoogde rand/boord en gladde cirkel.

Centraal op het veld, de geklopte cijfers

15

Omschrift:

A VAN BUYLAERE

       BRUGGE

Keerzijde: Binnen een verhoogde rand/boord en gladde cirkel.

Blanco binnenveld.

Omschrift en datering:

V . B . STEDENHUYS

            1850