Alfabetische dispenning.(A)

Uit de collectie, J.D.

 

Enkelzijdige alfabetische Dispenning O.L. Vrouwekerk.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 4,6 gram.

Afmeting: 22 mm. x 18 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: z.j. Ca. 1450-1550.


Voorzijde: Gelegen op een rechthoekig veld.

Rechthoekige gladde verhoogde boord/rand.

De gotische letter A

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: De Schodt, pag.51 Pl.I afb.48.

Minard-Van Hoorebeke, pag.157 nr.238.

 

Volgens De Schodt is dit een dispenning (broodpenning in meeste gevallen) van de O.L.Vrouwkerk.
Minard wijst die penning toe aan de parochie Sint-Anna, waarbij de "A" zou verwijzen naar "armen". 
Er bestaat ook nog een gelijkaardige penning met de gotische hoofdletter D en E.

 

Dit is vermoedelijk een broodpenning uit een alfabetische reeks uit de 2de helft van de 15de eeuw of de 1ste helft van de 16de eeuw.
 
 

Alfabetische dispenning (E)

Uit de collectie, J.D.

 

Enkelzijdige alfabetische Dispenning O.L. Vrouwekerk (?).

 

Materiaal: Lood.

Massa: 3,8 gram.

Afmeting: 23 mm. x 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: z.j. Ca. 1450-1515.


Voorzijde: Gelegen op een rechthoekig veld.

Rechthoekige gladde verhoogde boord/rand.

De gotische letter E

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: De Schodt, pag.51-52 Pl.K afb.64.

Minard-Van Hoorebeke, pag.137 nr.177.

 

Volgens De Schodt is dit een dispenning (broodpenning in meeste gevallen) van de O.L.Vrouwkerk.
Dit is vermoedelijk een broodpenning uit een alfabetische reeks uit de 2de helft van de 15de eeuw of de 1ste helft van de 16de eeuw.
 
 

 
 

 

Broodpenning 1770

Uit de collectie, J.D.

 

Dispenning/broodteecken O.L. Vrouwekerk.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 11,5 gram.

Diameter: Ø 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: 1770


Voorzijde: Binnen een achthoekige dubbele boord.

In drie regels:

  DISCH

    VAN

O . L . V .

Distafel / Armentafel  van Onze Lieve Vrouw.

Keerzijde: Binnen een achthoekige dubbele boord.

In drie regels met jaartal:

   BROOT

TEECKEN

    1770

Brood-penning 1770

 

Lit.:De Schodt, pag.65 Pl.N nr.82.

Minard-Van Hoorebeke pag.136, nr.172;

 

Volgens De Schodt was deze broodpenning nog in gebruik in 1878 (jaar van publicatie van zijn boek). Nogmaals het bewijs dat dispenningen soms jarenlang in omloop bleven.

Werd ingeruild tegen een brood van 1 kg bij overlijdens, verjaardagen en huwelijken.

 

 

 


 

Broodpenning 1755

Uit de collectie, Gilbert Hoef.

 

Dispenning voor brood, O.L.Vrouwekerk.

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 11,93 gram.

Diameter: Ø 34,3 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: 1755.


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, 

en een gladde cirkel.

Staande op een halve maan,

gekroonde H. Maagd, in de linkerhand een scepter.

Op de rechterarm, het kindje Jezus.

Ter weerszijden van de H. Maria, 

het gesplitste woord en datering.

BRO / OD

en het jaartal 

17 / 55

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

In drie regels:

  DISCH

   O: L:

VRAUWE

Distafel/Armentafel Onze Lieve Vrouw

 

Lit.: De Schodt, pag.64 Pl.M afb.79.

Minard-Van Hoorebeke, pag.135 nr.168.

 

 

 


 

Broodpenning 1826

Uit de collectie, Gilbert Hoef.

 

Dispenning voor brood, O.L.Vrouwekerk.

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 11,95 gram.

Diameter: Ø 34,2 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: 1826.


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, 

en een gladde cirkel.

Staande op een halve maan,

gekroonde H. Maagd, in de linkerhand een scepter.

Op de rechterarm, het kindje Jezus.

Ter weerszijden van de H. Maria, 

BROOD

en het jaartal 

1826

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

In drie regels:

  DISCH

   O: L:

VRAUWE

Distafel/Armentafel Onze Lieve Vrouw

 

Lit.: De Schodt, pag.66 Pl.M afb.85.

 

Deze penning werd gebruikt bij de bedeling van grote broden van 1,5 en 2 kg aan armen, zieken, werkonbekwamen, alsook bij overlijdens, verjaardagen en huwelijken.

De Schodt meldt dat deze penningen nog in gebruik waren bij de publicatie van zijn boek, dus in 1878, of 52 jaar na het eerste gebruik.
Deze penning werd door de dismeesters afwisselend verdeeld met de broodpenning uit 1771, dit om verwarring te voorkomen bij vlug opeenvolgende broodbedelingen.

 


 

Dispenning AVE

Uit de collectie, Gilbert Hoef.

 

Enkelzijdige Dispenning  O.L. Vrouwekerk.

 

De juiste functie en datering van deze penning/méreaux is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 7,07 gram.

Afmetingen: 20 mm. x 24,7 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.


Voorzijde: Gelegen op een onregelmatig achthoekig veld.

Voorzien van een achtkantige  verhoogde boord/kader.                           

Centraal op het veld de letters.

AVE

Boven en onder de letters, een horizontale lijn.

Met telkens twee bolletjes op de streep.

 

Keerzijde: Blanco.

 

Ref.: De Schodt, pag.379 pl.K afb.66.

Minard-Van Hoorebeke pag.133 nr.163.

 

De Schodt vermeldt deze penning als mogelijks een méreaux voor werken/hulp gedaan voor de O.L.Vrouwekerk, of voor algemene bedelingen die werden toegekend aan de armen van de parochie van Onze-Lieve-Vrouw.
Het woord AVE , op de penning diende enkel en alleen om onderscheid te kunnen maken van de andere dispenningen die in omloop waren binnen de parochie.
 
 

 

Dispenning MA(ria)

Uit de collectie, Gilbert Hoef.

 

Enkelzijdige Dispenning in laat -gotische stijl O.L. Vrouwekerk.

Minimaal gefragmenteerd aan de onderste rand.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 11,64 gram.

Afmetingen: 30 mm. x 26,7 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Gelegen op een rechthoekig veld.

Licht afgeronde hoeken, door gebruik.

                               Ω

De gotische letters M A

Boven de letters een sierlijk verkortingsteken.

Maria

Omsloten met een rechthoekige verhoogde boord/kader.

 

Keerzijde: Blanco.

 

Ref.: De Schodt, pag.55-56 Pl.J afb.57.

Minard-Van Hoorebeke pag.135 nr.167.

 

De Schodt vermeldt deze penning met keerzijde, waarop Maria met Kind in stralenkrans.
Het eenzijdig exemplaar komt nog voor in een andere verzameling.

 

Vermoedelijk zijn de eenzijdige stukken gegoten nadat er geen tweezijdige meer voorradig waren, of gewoon om het onderscheid te maken bij latere broodbedelingen. 
 
 

 

Dispenning Christus/Maria.

Uit de collectie, Yvo De Craemere.

 

Dispenning O.L.Vrouwekerk.

 

De juiste functie/datering van deze dispenning is niet gekend.

Broodpenning (?).

 

Materiaal: Lood.

Massa: 10 gram.

Diameter: Ø 33 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca. 1500-1550

 

Voorzijde: Binnen twee gladde cirkels.

In een tondo.

Hoofd van Christus met vierlobbige aureool, naar rechts gewend.

Christus met baard en lang haar.

Voorzijde: Binnen twee gladde cirkels.

In een tondo.

Hoofd van de H. Maria met stralenkrans, naar links gewend.

Op haar hoofd een hoofddoek.

 

Lit.: De Schodt, pag.51.

Minard-Van Hoorebeke, pag.131 nr.154.

 

Beide tondi met hoofden in profiel zijn typisch voor de Vroege Renaissance.
De Schodt  (p. 51) dateert deze penning tussen 1500 en 1550.
Het gebruik van deze penning is niet aangeduid, maar de meeste armenpenning waren broodpenningen, tenzij anders vermeld.

 

 

 


 

Dispenning Christus/Maria (Klop 2)

Uit de collectie, Gilbert Hoef.

 

Dispenning O.L.Vrouwekerk.

 

De juiste functie/datering van deze dispenning is niet gekend.

Broodpenning (?).

Voorzien van een klop met wijknummer 2

 

Materiaal: Lood.

Massa: 11,04 gram.

Diameter: Ø 34,6 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca. 1500-1550 volgens De Schodt.

18e eeuws (?)

 

Voorzijde: Binnen twee gladde cirkels.

In een tondo.

Hoofd van Christus met vierlobbige aureool, naar rechts gewend.

Christus met baard en lang haar.

Links, een klop met wijknummer 

2

Voorzijde: Binnen twee gladde cirkels.

In een tondo.

Hoofd van de H. Maria met stralenkrans, naar links gewend.

Op haar hoofd een hoofddoek.

Links een klop met wijknummer 

2

 

Lit.: De Schodt, pag.51. 

Minard-Van Hoorebeke, pag.131 nr.154.

 

Beide tondi met hoofden in profiel zijn typisch voor de Vroege Renaissance.
De Schodt  (p. 51) dateert deze penning tussen 1500 en 1550.
Het gebruik van deze penning is niet aangeduid, maar de meeste armenpenning waren broodpenningen, tenzij anders vermeld.

Deze penning is wellicht later aangemaakt dan dat A. De Schodt vermeld.

Of zijn de dispenningen opnieuw in omloop gebracht, en bewerkt met een klop ?

De ingeslagen cijfer 2 op beide zijden, zijn van hetzelfde type en grote van de geslagen cijfers op de dispenningen uit 1758.

Verdere studie en onderzoek, aangaande deze penning is lopende.

 

 

 


 

Dispenning (E)

Uit de collectie, J.D.

 

Enkelzijdige Dispenning O.L.Vrouwekerk.

 

De juiste functie/datering van deze dispenning is niet gekend.

 

 

Materiaal: Lood.

Massa: 3,2 gram.

Diameter: Ø 33 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca. 1450-1515

 

Voorzijde: Binnen een fijne gladde cirkel/boord.

Garneerde gotische letter E

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: De Schodt, pag.52 Pl.I afb.50.

Minard-Van Hoorebeke, pag.132 nr.158.

 

 


 

 

Dispenning O.L.V.-Kerk 1686

Uit de collectie, Lothar Boerjan.

 

Dispenning O.L. Vrouwekerk.

 

De juiste functie van deze dispenning is niet gekend.

Lichte gietnaad merkbaar.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 58,50 gram.

Diameter: Ø 55,2 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: 1686.

 

Voorzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

Staande op een halve maan,

gekroonde H. Maagd met stralenkrans, in de rechterhand een scepter.

Op de linkerarm, het kindje Jezus met stralenkrans.

Jezus, houd in de linkerhand een wereldbol met kruis/Globus cruciger.

Omsloten met het omschrift:

SANCTA . MARIA / ORA . PRO . NOBIS . 

Heilige Maria, bid voor ons.

Keerzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

Centraal gelegen op twee gekruiste beenderen/botten,

een doodshoofd naar links gewend.

Omsloten met het omschrift:

✶ DISCH VAN O.L.VRAVWE KERCKE 1686

Armentafel Onze Lieve Vrouw Kerk 

 

Lit.: Deschodt, pag. 77/78 nr.75.

Minard- Van Hoorebeke, pag. 134 nr. 164.

 

 


 

Dispenning 1758 (N°4)

Dispenning voor brood O.L.Vrouwekerk.

Voorzien van dubbele klop.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 20,70 gram.

Diameter: Ø 32,6 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: 1758.


Voorzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

Staande op een halve maan,

gekroonde H. Maagd, in de rechterhand een scepter.

Op de linkerarm, het kindje Jezus met stralenkrans.

Aan de linkerzijde, een ingeslagen omekeerd cijfer 

4

Wijk/sectienummer 4

 

 

Keerzijde: Binnen een opstaande boord, en gladde cirkel.

In vier regels:

 DiES 

V.O.L. 

  .V. 

1758

Distafel / Armentafel van Onze-Lieve-Vrouw 1758

Aan de rechterzijde, een ingeslagen cijfer 

4

Wijk/sectienummer 4

 

Lit.:De Schodt, pag. 79-80, nr. 81.

Minard-Van Hoorebeke pag.136 nr.171.

 

 


 

Dispenning 1758 (N°6)

Dispenning voor brood O.L.Vrouwekerk.

Voorzien van dubbele klop.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 18,52 gram.

Diameter: Ø 32,7 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: 1758.


Voorzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

Staande op een halve maan,

gekroonde H. Maagd, in de rechterhand een scepter.

Op de linkerarm, het kindje Jezus met stralenkrans.

Aan de linkerzijde, een ingeslagen cijfer 6

Wijk/sectienummer 6

 

 

Keerzijde: Binnen een opstaande boord, en gladde cirkel.

In vier regels:

 DiES 

V.O.L. 

  .V. 

1758

Distafel / Armentafel van Onze-Lieve-Vrouw 1758

Aan de rechterzijde, een ingeslagen cijfer 6

Wijk/sectienummer 6

 

Lit.:De Schodt, pag. 79-80, nr. 81.

Minard-Van Hoorebeke pag.136 nr.171.

 

 


 

Dispenning 1758 (N°7)

Dispenning voor brood O.L.Vrouwekerk.

Voorzien van dubbele klop.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 15,90 gram.

Diameter: Ø 33 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: 1758.


Voorzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

Staande op een halve maan,

gekroonde H. Maagd, in de rechterhand een scepter.

Op de linkerarm, het kindje Jezus met stralenkrans.

Aan de linkerzijde, een ingeslagen cijfer 7

Wijk/sectienummer 7

 

 

Keerzijde: Binnen een opstaande boord, en gladde cirkel.

In vier regels:

 DIES

V.O.L.

  .V.

1758

Distafel / Armentafel van Onze-Lieve-Vrouw 1758

Aan de rechterzijde, een ingeslagen cijfer 7

Wijk/sectienummer 7

 

Lit.:De Schodt, pag. 79-80, nr. 81.

Minard-Van Hoorebeke pag.136 nr.171.

 

 


 

Dispenning 1758 (N°8)

Dispenning voor brood O.L.Vrouwekerk.

Voorzien van dubbele klop.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 16 gram.

Diameter: Ø 33 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: 1758.


Voorzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

Staande op een halve maan,

gekroonde H. Maagd, in de rechterhand een scepter.

Op de linkerarm, het kindje Jezus met stralenkrans.

Aan de linkerzijde, een ingeslagen cijfer 8

Wijk/sectienummer 8

 

 

Keerzijde: Binnen een opstaande boord, en gladde cirkel.

In vier regels:

 DIES 

V.O.L. 

  .V. 

1758

Distafel / Armentafel van Onze-Lieve-Vrouw 1758

Aan de rechterzijde, een ingeslagen cijfer 8

Wijk/sectienummer 8

 

Lit.:De Schodt, pag. 79-80, nr. 81.

Minard-Van Hoorebeke pag.136 nr.171.

 

 


 

Dispenning (CBM)

Uit de collectie Paul Callewaert.

 

Dispenning voor brood O.L. Vrouwekerk.

 

 

Materiaal: Tin.

Massa: 4,93 gram.

Diameter: Ø 26,7 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: z.j. Ca. 1875-1910


Voorzijde: Binnen een opstaande gladde boord,

en een gladde fijne binnencirkel.

Een staande en stralende miskelk.

Links, een doorboord en brandend hart

waaruit bloed uit de wonde druipt.

Rechts, twee korenaren. 

 

Keerzijde: Binnen een opstaande gladde boord

en een gladde binnencirkel.

De letters CBM

Voluit: Civitatis Brugensis Mariæ

Wat wil zeggen, Brugge Mariastad.

Boven de letters een krulversiering.

Onderaan een dubbel gelijnde afsnede,

waarin een streep/punt/streep versiering.

 

Deze dispenning van de Onze-Lieve-Vrouwkerk, werd in het laatste kwart van de 19e eeuw gebruikt bij de broodbedeling  ter gelegenheid van de Maria-viering in de ganse stad Brugge.

 

 

 


 

Hout-penning voor kinderbedden (Wijk 1)

Houtpenning O.L. Vrouwekerk.

Voor aanmaak kinderbedden.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 33,1 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca. begin 19e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

En gladde cirkel.

Ongekroonde staande H. Maagd, met stralenkrans rond het hoofd.

Op de linkerarm, het kindje Jezus met stralenkrans

Keerzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

En gladde cirkel, het omschrift:

HOUT VOOR KINDER-BEDDEN.

Centraal op het veld 1 W

Wijk / sectie 1

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag.137 nr.174.

De Schodt, pag.82 nr.87.

 

Deze mereau werd gebruikt, om hout voor aanmaak van kinderbedjes aan te kopen voor arme vrouwen in de bevalling. Er zijn meerdere penningen bekend met de wijk/sectie-nummers 2,3,4,5 en 6.

 

 


 

 

Hout-penning voor kinderbedden (Wijk 2)

Uit de collectie, J.D.

 

Houtpenning O.L. Vrouwekerk.

Voor aanmaak kinderbedden.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 33 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca. begin 19e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

En gladde cirkel.

Ongekroonde staande H. Maagd, met stralenkrans rond het hoofd.

Op de linkerarm, het kindje Jezus met stralenkrans

Keerzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

En gladde cirkel, het omschrift:

HOUT VOOR KINDER-BEDDEN.

Centraal op het veld 2 W

Wijk / sectie 2

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag.137 nr.174.

De Schodt, pag.82 nr.87.

 

Deze mereau werd gebruikt, om hout voor aanmaak van kinderbedjes aan te kopen voor arme vrouwen in de bevalling.

 

 

 


 

Houtpenning 1673 (DRIE HOVTEN)

Uit de collectie, Gilbert Hoef.

 

Dispenning voor drie bussels hout, O.L. Vrouwekerk.

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 11,18 gram.

Diameter: Ø 21,8 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: 1673

 

Voorzijde: Binnen een verhoogde boord, en gladde cirkel.

Centraal op het veld, een achtpuntige ster.

Omschrift:

DISCH. VAN O.L.VRAVWE.

Armentafel/distafel Onze-Lieve-Vrouw.

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord, en gladde cirkel.

Centraal op het veld, een achtpuntige ster.

Omschrift en datering.

DRIE HOVTEN 1673 .

Drie bussels/bundels brandhout 1673.

 

Lit.: De Schodt, pag.61-62 pl.L nr.72.

Minard-Van Hoorebeke, pag.136 nr.170.

 

Deze dispenning van de armentafel van de Onze-Lieve-Vrouwekerk, was voor bedeling van bussels brandhout tijdens de winter van 1673.

 

 

 


 

 

 

Houtpenning 1672 (SES HAVTEN)

Uit de collectie, J.D.

 

Enkelzijdige Dispenning voor hout, O.L. Vrouwekerk.

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 12,4 gram.

Diameter: Ø 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: 1672

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel/boord.

Centraal op het veld, de kapitale letter T

Teeken

Boven de letter het jaartal.

1672

Omschrift:

SES HAVTEN

Zes bundels hout.

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: De Schodt, pag.61-62 Pl.L afb.72.

De dispenning was goed voor 6 bundels brandhout in de winter van 1672.
Hier kan de "T" niet verward worden met "Turf", door de randtekst.

Minard-Van Hoorebeke, pag.160 nr.245.

Minard geeft deze foutief aan voor "Tafel van Sint-Catharina".

 

 

 


 

Hout-penning (HPB 01)

Uit de collectie, J.D.

 

Dispenning voor hout, Onze-Lieve-Vrouwekerk. 

 

Materiaal: Lood.

Massa: 13,9 gram.

Diameter: Ø 32 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: z.j. Ca. 1780-1850


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, 

en een gladde cirkel.

De letters :

     A .

O . L . V .

Armen van Onze-Lieve-Vrouw.

Onder de letters, een ovaal in verhoogd reliëf.

Geklopt met het Romeinse cijfer I

Het cijfer I staat voor de 1de, 2de en 3de sectie van de parochie.

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, 

en een gladde cirkel.

Centraal op het veld:

HOUT.

Onder de letters, een leeg ovaal in verhoogd reliëf.

 

Lit.: De Schodt, pag.66 nr.86.

Minard-Van Hoorebeke, pag.137 nr.176.

 

Volgens De Schodt werd IIII gebruikt voor de 4de, 5de en 6de sectie.

Zowel de voor- en keerzijde werden gebruikt voor de cijfer-aanduiding. 

Hier zien we dat wanneer een zijde blanco was, er op de andere zijde een cijfer werd ingeslagen.

Het eerste gebruik was voor de bedeling van hout. Door de stijgende prijs van het hout werd dit later vervangen door steenkool.

 

Minard-Van Hoorebeke verklaart de Romeinse cijfers toe aan, de hoeveelheid.

 

 


 

Hout-penning (HPB 02)

Uit de collectie, J.D.

 

Dispenning voor hout, Onze-Lieve-Vrouwekerk. 

 

Materiaal: Lood.

Massa: 13,9 gram.

Diameter: Ø 32 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: z.j. Ca. 1780-1850


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, 

en een gladde cirkel.

De letters :

     A .

O . L . V .

Armen van Onze-Lieve-Vrouw.

Onder de letters, een ovaal in verhoogd reliëf.

Geklopt met het Romeinse cijfers IIII

De cijfers IIII staat voor de 4de, 5de en 6de sectie van de parochie.

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, 

en een gladde cirkel.

Centraal op het veld:

HOUT.

Onder de letters, een leeg ovaal in verhoogd reliëf.

 

Lit.: De Schodt, pag.66 nr.86.

Minard-Van Hoorebeke, pag.137 nr.176.

 

 

 


 

Hout-penning (HPB 03)

Uit de collectie, J.D.

 

Dispenning voor hout, Onze-Lieve-Vrouwekerk. 

 

Materiaal: Lood.

Massa: 13,9 gram.

Diameter: Ø 32 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: z.j. Ca. 1780-1850


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, 

en een gladde cirkel.

De letters :

     A .

O . L . V .

Armen van Onze-Lieve-Vrouw.

Onder de letters, een blanco ovaal in verhoogd reliëf.

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, 

en een gladde cirkel.

Centraal op het veld:

HOUT.

Onder de letters, een ovaal in verhoogd reliëf.

Geklopt met het Romeinse cijfer I

Het cijfer I staat voor de 1de, 2de en 3de sectie van de parochie.

 

Lit.: De Schodt, pag.66 nr.86.

Minard-Van Hoorebeke, pag.137 nr.176.

Variant op HPB 01.

 

 

 


 

 

Hout-penning (HPB 04)

Uit de collectie, J.D.

 

Dispenning voor hout, Onze-Lieve-Vrouwekerk. 

 

Materiaal: Lood.

Massa: 13,9 gram.

Diameter: Ø 32 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: z.j. Ca. 1780-1850


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, 

en een gladde cirkel.

De letters :

     A .

O . L . V .

Armen van Onze-Lieve-Vrouw.

Onder de letters, een blanco ovaal in verhoogd reliëf.

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, 

en een gladde cirkel.

Centraal op het veld:

HOUT.

Onder de letters, een ovaal in verhoogd reliëf.

Geklopt met het Romeinse cijfers IIII

De cijfers IIII staat voor de 4de, 5de en 6de sectie van de parochie.

 

Lit.: De Schodt, pag.66 nr.86.

Minard-Van Hoorebeke, pag.137 nr.176.

Variant op HPB 02.

 

 

 


 

 

Hout-penning (HPB 05)

Uit de collectie, Gilbert Hoef.

 

Dispenning voor hout, Onze-Lieve-Vrouwekerk. 

 

Materiaal: Lood.

Massa: 16,26 gram.

Diameter: Ø 31,9 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: z.j. Ca. 1780-1850


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, 

en een gladde cirkel.

De letters :

     A .

O . L . V .

Armen van Onze-Lieve-Vrouw.

Onder de letters, een ovaal in verhoogd reliëf.

Geklopt met de Romeinse cijfers III.

3de sectie van de parochie.

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, 

en een gladde cirkel.

Centraal op het veld:

HOUT.

Onder de letters, een ovaal in verhoogd reliëf.

Gegraveerd met het cijfer 3

3de sectie van de parochie.

 

Lit.: De Schodt, pag.66 nr.86.

Minard-Van Hoorebeke, pag.137 nr.176.

 

 

 


 

 

Kistpenning.

Uit de collectie, Lothar Boerjan.

 

Enkelzijdige Dispenning voor tegemoetkoming bij overlijden, voor aanmaak van een kist. 

 

Materiaal: Lood.

Massa: 12,82 gram.

Diameter: Ø 29 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: z.j. Ca. eind 16e eeuw begin 17e eeuw.


Voorzijde: Binnen twee gladde cirkels.

Een lijkkist/doodskist in hoger reliëf

De kist versiert met krulmotieven.

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: A. De Schodt, (RBN Volume XXIX 1873) Méreaux de bienfaisance ecclésiatiques et religieux de la ville de Bruges, pag.378 nr. 62.

Minard-Van Hoorebeke, Brabandsche en Vlaamsche gildepenningen, presentatie-, kerk- en armloodjes (Gent 1879) pag.133 nr.161.

 

 


 

Kraambed-penning.

Uit de collectie, Gilbert Hoef.

 

Enkelzijdige penning, bijstand aan vrouwen in het kraambed.

 

De juiste datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 3,64 gram.

Diameter: Ø 18,6 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca. 18e a 19e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen twee gladde cirkels.

Een ingeduffeld, pas geboren kindje.

Het rechterampje ontbloot.

 

Keerzijde: Blanco.

 

 

Lit.: A. De Schodt, (RBN Volume XXIX 1873) Méreaux de bienfaisance ecclésiatiques et religieux de la ville de Bruges, pag.378 nr. 61.

Minard-Van Hoorebeke, Brabandsche en Vlaamsche gildepenningen, presentatie-, kerk- en armloodjes (Gent 1879) pag.133 nr.162.

 

 

 

 


 

 

 

 

H.Maagd Maria/IHS

Penning/mereaux O.L.Vrouwekerk.

H. Maagd Maria, die ontvlamt.

Juiste functie/datering voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 30 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca. 19e eeuw.


Voorzijde: Binnen een verhoogde boord.

Staande gekroonde en gesluierde H. Maagd Maria.

Omsloten met vlammen.

Op haar rechterarm, het goddelijke kind Jezus.

Onder de heilige, een uitgestrekt persoon.

Keerzijde: Binnen een opstaande rand/boord.

Het monogram van Jezus in gotische letters.

IHS

De letter H, wordt bekroond door een kruis.

 

Lit.: A. De Schodt, pag.374 nr.55.

Minard - Van Hoorebeke pag.133 afb.160.

 

Wat is de figuur onder de Maagd ? Zou het de demon kunnen zijn ? We weten dat de demon, de draak, of gewoonlijk de helse slang, onder de voeten van Maria, een essentieel kenmerk is van haar beelden, wanneer ze wordt voorgesteld als de moeder van God, een menselijk ras. Volgens de katholieke traditie triomfeerde Maria over de hel, zich openend naar het mensenparadijs en gaf ze de Messias.

 

 


 

Méreaux, (GROS)

Bodemvondst, Sammy Fraeyman.

 

(Monétaire) penning/mereaux O.L.Vrouwekerk.

Juiste functie/datering voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca. 1450-1500.


Voorzijde: Binnen een gladde buitenrand.
Een staande H. Maria met nimbus,

met kindje Jezus met nimbus op de linkerarm.

 

Keerzijde: Binnen een gladde buitenrand.

In drie regels, en in gotische letters:

 / GROS / O

 

Lit.: Justice (Tome I) 492.

De Schodt, R.N.B. 1873 pl. K, 63, p. 378.

 

De mereaux kan een waarde vertegenwoordigen van 1 "groot" (of "Gros")

Volgens De Schodt misschien van 1 denier groot.

 

Staat foutief in Minard-Van Hoorebeke pag. 198 afb. 364. Staat onder Maastricht, en is wel degelijk een mereaux van de OLV kerk van Brugge.

 

 


 

Vleespenning (rechthoek)

Uit de collectie, Gilbert Hoef.

 

Enkelzijdige Vlees-penning O.L.Vrouwekerk.

 

Zwaar aangetast door corrosie.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 7,75 gram.

Afmetingen: 24,6 mm. x 19,4 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca. 1450-1550

 

Voorzijde: Gelegen op een staande rechthoek.

Omboord met een gladde rand.

De Gotische letter =V

Vlees

Links van de letter =V, twee horizontale lijnen.

Die de letter en de boord verbinden.

Onderaan twee bolletjes.

Bovenaan tussen de letterbenen, een boletje.

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Deschodt,(RBN 1873) pag.377 nr.59.

Minard- Van Hoorebeke, pag.157 nr.237.

 

Minard toont deze letter, als zijnde de letter A voor de Sint-Anna kerk.

En vermeld deze als broodpenning, met waarde van drie broden en een gift van twee groten in geld.

 

 

 


 

 

 

 

Vleespenning 1674

Vlees-penning O.L.Vrouwekerk.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 51,6 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: 1674.

 

Voorzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

Staande op een halve maan,

gekroonde H. Maagd met nimbus, in de rechterhand een scepter.

Op de linkerarm, het kindje Jezus met nimbus.

Jezus, houd in de linkerhand een wereldbol.

Ter weerszijden van de heilige.

De gesplitste penning-bepaling

VLE / ESCH

Omsloten met het omschrift tussen twee gladde cirkels:

SANCTA . MARIA / ORA . PRO . ИOBIS . 

Heilige Maria, bid voor ons

Keerzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

Staande H. Bonifatius met mijter, getooid in bisschop gewaad.

In de rechterhand, een kruisstaf.

In de linkerhand, een bijbel.

Ter weerszijden van de heilige, het gesplitst jaartal 16 / 74

Omsloten met het omschrift tussen twee gladde cirkels:

S . BONIFACI . / . ORA . PRO NOBIS.

Heilige Bonifacius, bid voor ons. 

 

Lit.: Deschodt, pag. 77 nr.74.

Minard- Van Hoorebeke, pag. 134 nr. 165.

 

 


 

Vleespenning 1755

Uit de collectie, Gilbert Hoef.

 

Dispenning voor vlees, O.L.Vrouwekerk.

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 10,60 gram.

Diameter: Ø 34,3 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.
Datering: 1755.


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, 

en een gladde cirkel.

Staande op een halve maan,

gekroonde H. Maagd, in de linkerhand een scepter.

Op de rechterarm, het kindje Jezus.

Ter weerszijden van de H. Maria, 

VLEE / SCH

en het gesplitst jaartal 

17 / 55

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

In drie regels:

  DISCH

   O: L:

VRAUWE

Distafel/Armentafel Onze Lieve Vrouw

 

Lit.: De Schodt, pag.64, Pl.M afb.79.

 

 


 

 

Dispenning O.L.Vrouw (?)

Uit de collectie, J.D.

 

Dispenning, Onze Lieve Vrouw.

De juiste functie van deze dispenning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 26 mm. x 26 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Gelegen op een ruitvormig veld.

De boord/kader versiert, met een bolletjeslint.

Een staande Onze-Lieve-Vrouw met nimbus.

De handen samengevouwen, in bid-voorstelling.

Achter de heilige, een stralenkrans in amandelvorm/mandoria.

Links versiert, met een bloem-motief en een toorts (?)

Rechts van de heilige, twee punten/bollen en een bloem-motief.

Ter weerszijden van haar voeten, een hertje.

Keerzijde: Gelegen op een ruitvormig veld.

De boord/kader versiert, met een bolletjeslint.

Een monogram (?) met de dubbele letters C

De C motieven, met steelvormige uiteinden.

Boven de letters een punt/bol tussen schuine strepen/lijnen.

 

Lit.: De Schodt, pag.60-61 afb.69.

 

Minard-Van Hoorebeke verklaart de "C's" als een verwijzing naar de H. Catharina.
De Schodt houdt het bij O.L.Vrouw.

 

Dit kan juist zijn gelet op de stralenkrans in "mandorla", waarin alleen Maria wordt afgebeeld.
 
 

Herdenkingspenning op Maria van Bourgondië 1482

Herdenkingspenning, op het overlijden van Maria van Bourgondië.

 

Voorzien van twee kloppen. 

De juiste functie/datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 27,84 gram..

Diameter: Ø 32 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca. 1482-1488

 

Voorzijde: Binnen een parelrand, en gladde cirkel.

Zittende op een troon, de gekroonde keizer Maximiliaan van Oostenrijk.

In de linkerhand, een rijksappel, getopt met een kruis.

In de rechterhand, een scepter met lelie.

Rechts een klop/bijmerk, wapenschild met adelaar.

Links een klop/bijmerk met bloem/rozet-motief.

 

Keerzijde: Binnen een parelrand.

Adelaar met de kop naar links gericht.

De vleugels en de klauwen, wijd uitgespreid.

Symbool van het Heilig Roomse Rijk.

 

Lit.: De Schodt (RBN 1874) Brugge pag.82 nr.88.

Minard-Van Hoorebeke, Brugge, pag.139 nr.181.

D. Laurençot pag.120 nr.13546.

Collectie Gruuthuse Brugge.

 

Op 27 maart 1482 sterft Maria van Bourgondië en volgens de gebruiken van toen liet de bedroefde echtgenoot, keizer Maximiliaan van Oostenrijk, een armenpenning gieten met zijn attributen. Deze penning diende ter herdenking en werd aan de armen verdeeld in de O.L.Vrouwkerk te Brugge.
Door de vijandelijke houding van de Bruggelingen (omdat de keizer het door zijn echtgenote Maria toegestane "Groot Privilege" na haar dood had ingetrokken, werd hij in 1488 een hele tijd gevangen gehouden in de kelders van "Craenenburg" op de markt van Brugge) heeft Maximiliaan in 1488 Brugge voor goed verlaten. 

 

De herdenkingspenning voor zijn gestorven echtgenote werd daarna niet verder gebruikt omdat er geen giften meer werden verleend.
 
 

 

 

 

 

Weke brood (Hexagonaal)

Uit de collectie, Gilbert Hoef.

 

Hexagonale dispenning, voor wekelijks brood.

 

Voorzien van kloppen/bijmerken.

Keerzijde letters-, en cijfers in inkt/verf. 

De juiste datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 10,61 gram.

Diameter: 28 mm. x 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca. 19e eeuw.

 

Voorzijde: Gelegen op een zeshoekig veld.

Geprofileerde hexagonale boord.

De letters :

     W .

O . L . V

Week, Onze-Lieve-Vrouw.

Ter weerszijden van de letter W

Een geklopt bijmerk, twee aan elkaar zittende lelie's.

Keerzijde: Gelegen op een zeshoekig veld.

Geprofileerde hexagonale boord.

De letters :

     B .

     . W .

Brood, ... Wijk/sektie

Opengelaten veld, links van de letter W

Voor invullen van het wijknummer.

Rechts boven de letter B,

de geschreven letters en cijfers in inkt-, of verf.

BG 46

 

 

Lit.: De Schodt, (RBN 1874) pag.78 nr.77.

Minard-Van Hoorebeke, pag.136 nr.173. 

 

Deze penning werd gebruikt voor wekelijkse bedeling van brood, aan armen van een bepaalde wijk uit de parochie.

 

 


 

Weke brood (Ovaal)

Dispenning, voor wekelijks brood.

 

Voorzien van kloppen/bijmerken. 

De juiste datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Diameter: 35 mm. x 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: z.j. Ca. 19e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen twee gladde ovalen cirkels.

De letters :

     W .

O . L . V

Week, Onze-Lieve-Vrouw.

Ter weerszijden van de letter W

Een geklopt bijmerk, twee aan elkaar zittende lelie's.

Keerzijde: Binnen twee gladde ovalen cirkels.

De letters :

     B .

     . W .

Brood, ... Wijk/sektie

Opengelaten veld, links van de letter W

Voor invullen van het wijknummer.

 

Lit.: De Schodt, (RBN 1874) pag.78 pl.M afb.76.

Minard-Van Hoorebeke, pag.138 nr.179. 

 

Deze penning werd gebruikt voor wekelijkse bedeling van brood, aan armen van een bepaalde wijk uit de parochie.