Armenkamer H. Maagd en H. Geest.(AM)

Armentafel van de H. Maagd en de H. Geest.

Broodpeening/cathechismuspenning.

Geklopt met bijmerken.

 

De juiste functie/datering zijn niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 24 gram.

Diameter: Ø 32 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Mechelen.
Datering: z.j. Ca. begin 17de eeuw.


Voorzijde: Binnen een brede gladde boord/rand.

Centraal, een aanziende gekroonde heilige Maagd Maria.

Staande op een sokkel/plateau.

Op haar linkerarm het kindje jezus.

In de rechterhand, een leliescepter.

De heilige omsloten met een stralenkrans. 

 

Keerzijde: Binnen een brede gladde boord/rand.

Centraal een duif met nimbus en met open vleugels.

Symbolisch weergegeven voor de H. Geest.

De H. Geest omsloten met een stralenkrans.

Ter weerszijden van de duif, een klop/bijmerk.

            A / M

Armenkamer Mechelen

 

Lit.: Léopold Van Den Bergh, Numismatique Malinoise Tome 1(1899) Monnais, méreaux, jetons & médailles frappés a Malines. pag.50-51 nr.126 pl.XXI nr.126.

 

Gedenkschriften van den H. Rumoldus, pag.23. "De capelle van den H. Geest gestaen over St-Romboutskercke alwaer op sommege dagen Misse wordt gelesen en de Broodt uitgedeylt aen degene die genieten de taefel van den H. Geest; van welcke taefel in het jaer 1304 proviseurs waren  Johannes de Coelputte ende Laurentius geseyt de Schildere als blyckt uit sekeren brief  gegeven by schepenen van Mechelen donderdags naer den Feestdag van alle  Heyligen  in het geseyt jaer 1304. In dese Capelle wordt de Jonckheyt  van St-Rombouts Parocie op de Sondaegen  en de HH.Daegen naer noen in de Christelycke Leeringe onderwesen".

 


 

 

Broodpenning H. Maagd en H. Geest.(CW)

Uit de collectie, Dimidov.

 

Broodpenning/catechismuspenning armentafel van de H. Maagd en de H. Geest.

Geklopt met bijmerken.

 

De juiste functie/datering zijn niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 23,65 gram.

Diameter: Ø 32,5 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Mechelen.
Datering: z.j. Ca. eind 16de eeuw, begin 17de eeuw.


Voorzijde: Binnen een brede boord/rand.

De boord versiert met ringetjes.

Centraal, een aanziende gekroonde heilige Maagd Maria.

Staande op een sokkel/plateau.

Op haar linkerarm het kindje jezus.

In de rechterhand, een scepter.

De heilige omsloten met een stralenkrans. 

 

Keerzijde: Binnen een brede boord/rand.

De boord versiert met ringetjes.

Centraal een duif met nimbus en met open vleugels.

Symbolisch weergegeven voor de H. Geest.

De H. Geest omsloten met een stralenkrans.

Ter weerszijden van de duif, een klop/bijmerk.

                 C / W 

 

Lit.: Léopold Van Den Bergh, Numismatique Malinoise Tome 1(1899) Monnais, méreaux, jetons & médailles frappés a Malines. pag.51 nr.125 pl.XXI nr.125.

 

 


 

 

Broodpenning 1606 (C)

Brood/dispenning Tafel van de Heilige Geest, Sint-Romboutsparochie.

Geklopt met letters.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 17 gram.

Diameter: Ø 27 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Mechelen.
Datering: 1606


Voorzijde: Binnen een verhoogde boord.

Op het veld, een duif met gespreide vleugels.

De voorstelling van de Heilige Geest.

Ter weerszijden van de H.Geest de letters:

                 BR / OOT

Onder de duif het gesplitste jaartal 

                 16 / 06

Bovenaan de geklopte letters 

                   S / C

Sektie/wijk C

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

Op het veld, het Lam Gods naar rechts.

In de opgetrokken, rechter voorpoot een kruisbanier.

De vaan aan de banier, naar links.

Onder het Lam Gods, het jaartal 

                    1451

Stichtingsjaar van het Heilig Geesthuis 

 

Lit.: Léopold Van Den Bergh, Numismatique Malinoise Tome 1(1899) Monnais, méreaux, jetons & médailles frappés a Malines. pag.56 nr.154 pl.XXVI nr.154.

Minard-Van Hoorebeke  Description de méreaux et jetons de présence, etc Gildes et corps de Métiers églises, etc. (Gent 1879) pag.214 nr.395.

 

De Heilige Geestkapel in Mechelen ligt tegenover de Sint-Romboutskathedraal, op de hoek van de Minderbroedersgang. Deze éénbeukige kapel, onder een zadeldak, is op het einde van de dertiende eeuw gebouwd voor de Tafel van de Heilige Geest van de Sint- Romboutsparochie. Dit is een liefdadigheidsinstelling bestuurd door twee Heilige Geestmeesters en belast met de steun en verzorging van behoeftige parochianen. In de gotische kapel worden missen opgedragen en aalmoezen uitgereikt. De inkomsten werden bekomen uit cinzen, pachten, schenkingen enzovoort. Het aanpalende Heilige Geesthuis deed dienst als bewaarplaats voor de goederen die aan de armen werden uitgedeeld.Deze penningen zijn gekend van de letter A tot de letter E.

 

 

 


 

Broodpenning 1606 (D)

Uit de collectie, J.D.

 

Brood/dispenning Tafel van de Heilige Geest, Sint-Romboutsparochie.

Geklopt met letters.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 16,9 gram.

Diameter: Ø 27 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Mechelen.
Datering: 1606


Voorzijde: Binnen een verhoogde boord.

Op het veld, een duif met gespreide vleugels.

De voorstelling van de Heilige Geest.

Ter weerszijden van de H.Geest de letters:

                  BR / OOT

Onder de duif het gesplitste jaartal 

                  16 / 06

Bovenaan de geklopte letters 

                    S / D

Sektie/wijk D

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

Op het veld, het Lam Gods naar rechts.

In de opgetrokken, rechter voorpoot een kruisbanier.

De vaan aan de banier, naar links.

Onder het Lam Gods, het jaartal 

1451

Stichtingsjaar van het Heilig Geesthuis (?)

 

Lit.: Léopold Van Den Bergh, Numismatique Malinoise Tome 1(1899) Monnais, méreaux, jetons & médailles frappés a Malines. pag.56 nr.154 pl.XXVI nr.154.

Minard-Van Hoorebeke  Description de méreaux et jetons de présence, etc Gildes et corps de Métiers églises, etc. (Gent 1879) pag.214 nr.395.

 

 


 

 

 

 

Broodpenning (B)

Broodpenning H. Geest Armentafel Stad Mechelen.

Gefragmenteerd aan de rand.

Verknipte versie (?)

 

Materiaal: Koper legering.

Massa: 1,83 gram.

Diameter: Ø 19 mm.

Slagplaats: z.pl.  Mechelen.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.
De H. Geest in de gedaante van een duif, 
met gespreide vleugels.
Met een krans (nimbus) rond de kop.
Onder de duif, lichtstralen.

Keerzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel,

versiert met parels.
De letter B

Brood

 

Lit: Minard-Van Hoorebeke pag.214 nr.391-394.

Léopold Van Den Bergh, Monnaies, Méreaux Jetons & Médailles frappes a Malines (1899) pag.54 nr.141-144 Pl.XXIV, 142.

 

 

 


 

Super Intendenten 1670

Gelijkzijdige penning,  Superintendenten St-Roboutskerk Mechelen.

Armen Schamelen Huys.

 

Geklopt met bijmerken.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 35 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Mechelen.
Datering: 1670


Voorzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel.

SUPER INTENDENTEN . 1670 .

Superintendent (kerkelijk ambt) is een predikant in het Lutheranisme die belast is met het opzicht over en het leiding geven aan het kerkelijk leven in een bepaald gebied.

Gelegen op het veld.

De letter A, voor de wijk.

De cijfers 

40

Het cijfer 4 gespiegeld.

Centraal, een (passer) punt.

Voorzien van twee kloppen/bijmerk met de letters.

D / H

Keerzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel.

SUPER INTENDENTEN . 1670 .

Gelegen op het veld.

De letter A, voor de wijk.

De cijfers 

40

Het cijfer 4 gespiegeld.

Centraal, een (passer) punt.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag.210 nr.377..

Léopold Van Den Bergh, Monnaies, Méreaux Jetons & Médailles frappes a Malines (1899) pag.49-50 nr.117 Pl.XIX, nr.117.

 

 

 


 

Schamelen Huys armen 1749 (C)

Penning,  Superintendenten St-Roboutskerk Mechelen.

Armen Schamelen Huys

 

Materiaal: Lood.

Diameter: Ø 33,5 mm.

Massa: Onbekend.

Aanmaakplaats: z.pl. Mechelen.
Datering: 1749


Voorzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel.

SVPER INTENDENTEN . 1749 .

Superintendent (kerkelijk ambt) is een predikant in het Lutheranisme die belast is met het opzicht over en het leiding geven aan het kerkelijk leven in een bepaald gebied.

Gelegen op het veld.

De letter C, voor de wijk.

De cijfers 

1(7)49

Centraal, een (passer) punt.

Keerzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel.

SCHAMELEN . HUYƧ . ARMEN .

Gelegen op het veld.

De letter C, voor de wijk.

De cijffers 1(7)49

Centraal, een (passer) punt.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, Description de méreaux et jetons de présence, etc Gildes et corps de Métiers églises, etc. (Gent 1879) pag.210 nr.378. 

Leopold Van Den Bergh, Monnaies méreaux, jetons & médailles frappés a Malines. (Mechelen 1899) Tome I pag.50 nr. 119 Pl. XIX, n°119.

 

 

 

 

 


 

Schamelen Huys 1749 (D)

Penning,  Superintendenten St-Roboutskerk Mechelen.

Armen Schamelen Huys.

 

Kleine deuk in de rand.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 33 mm.

Aanmaakplaats: Mechelen.
Datering: 1749


Voorzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel.

SUPER INTENDENTEN . 1749 .

Superintendent (kerkelijk ambt) is een predikant in het Lutheranisme die belast is met het opzicht over en het leiding geven aan het kerkelijk leven in een bepaald gebied.

Gelegen op het veld.

De letter D voor de wijk.

De cijfers 

1(7)49

Centraal, een (passer) punt.

Keerzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel.

SCHAMELEN  HUYS  ARMEN 

Gelegen op het veld.

De letter D voor de wijk.

De cijffers 1(7)49

Centraal, een (passer) punt.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, Description de méreaux et jetons de présence, etc Gildes et corps de Métiers églises, etc. (Gent 1879) pag.211 nr.379. 

Leopold Van Den Bergh, Monnaies méreaux, jetons & médailles frappés a Malines. (Mechelen 1899) Tome I pag.50 nr. 118 Pl. XIX, n°118.

 

 


 

Turfpenning.

Turf-penning H. Geest Armentafel Stad Mechelen.

Gefragmenteerd aan de rand.

 

 

Materiaal: Koper legering.

Massa: 2,68 gram.

Diameter: Ø 19 mm.

Slagplaats: z.pl. Mechelen.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.
De H. Geest in de gedaante van een duif, 
met gespreide vleugels.
Met een krans (nimbus) rond de kop.
Onder de duif, lichtstralen.

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel, en parelcirkel.

De letter T

Turf.

Boven en naast de letter T een punt/bolletje.

 

Lit: Deze letter staat niet vermeld in Minard-Van Hoorebeke pag.214 nr.391-394. Léopold Van Den Bergh, Monnaies, Méreaux Jetons & Médailles frappes a Malines (1899) pag.54 nr.141-144 Pl.XXIV.

 

 

 


 

Vleespenning.

Bodemvondst, Caio Haars.

 

Vleespenning, H. Geest Armentafel Stad Mechelen.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 1 gram.

Diameter: Ø 17 mm.

Slagplaats: z.pl. Mechelen.

Datering: z.j. Ca. eind 17e eeuw, begin 18e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

De H. Geest in de gedaante van een duif, 

met gespreide vleugels.

Met een krans (nimbus) rond de kop.

Onder de duif, een stralenbundel.

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

De gotische letter V

Vlees

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag. 214 nr.391-394.

Léopold Van Den Bergh, Monnaies, Méreaux Jetons & Médailles frappes a Malines (1899) pag.54 nr.141-144 Pl.XXIV, 142.


 

Wijn/water-penning (?)

Wijn/water/wit brood-penning (?), H. Geest Armentafel Stad Mechelen.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 2,83 gram.

Diameter: Ø 19 mm.

Slagplaats: Mechelen.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

De H. Geest in de gedaante van een duif, 

met gespreide vleugels.

Met zonder nimbus rond de kop.

Onder de duif, een stralenbundel

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

De letter W

Wijn/Water/Wit brood (?)

Onder en boven de letter W punt/bolletje.

 

Lit: Deze letter staat niet vermeld in Minard-Van Hoorebeke pag.214 nr.391-394.

Léopold Van Den Bergh, Monnaies, Méreaux Jetons & Médailles frappes a Malines (1899) pag.54 nr.141-144 Pl.XXIV.

 

 

 


 

Legpenning H. Geest Armenhuis.

Rekenpenning H.Geest armenhuis.

 

Materiaal: Zilver (Ag).

Massa: 6,21 gram.

Diameter: Ø 30,7 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Mechelen.
Datering: z.j. Ca. 1650-1689


Voorzijde: Binnen twee parelcirkels.

Het omschrift:

  ✠ PAX . HVIC . DOMV . IET . OMNIB . HABITATIBVS . IN FA

Vrede aan dit huis, en allen die het bewonen.

De gevel van het armenhuis met raam.

Links komen drie naakte en biddende jongelingen, naar het armenhuis.

Rechts een gevleugelde engel, die de jongeren het loket toont.

In de afsnede, de letters. 

        .M.IA.IN.

Ter weerszijden van het puntdak, 

het gesplitst stichtingsjaar van het armenhuis.

              I4  /  00

 

Keerzijde: Binnen twee parelcirkels en lijncirkel.

In het veld, een duif met nimbus en gespreide vleugels.

Omsloten met een stralenkrans.

Symbolisch weergegeven voor de H. Geest.

Omschrift:

♖ SCR . SPIRT . ASSIT . NOBIS . GRATIA . VT . VI 

De Heilige Geest geeft ons genade om te leven.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag. 219 nr.411.

Teylers museum objectnummer TMNK 04095.

 

 

 


 

 

 

 

 

Heilige Geest Armenhuis, stichting Eymelryck.

(Reken) penning H.Geest armenhuis, Stichting Jean van Hemelen.

Jeton de la Fondation van Emelryck de Malines.

 

Materiaal: Zilver (Ag).

Massa: 6,7 gram.

Diameter: Ø 30 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Mechelen.
Datering: z.j. Ca. 1690


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

De hoofdingang/portaal van het armenhuis.

Boven op het dak, een Genius met twee bazuinen.

Links komen drie naakte en biddende jongelingen, naar de toegang.

Rechts een gevleugelde engel, die de deur voor de jongeren opent.

In de afsnede, een cartouche met de letters 

M . I . V . H .

Mechelen, Jean van Hemelen.

Met daaronder het stichtingsjaar van het armenhuis.

1400

Omsloten met het omschrift:

❀ PAX HUIC DOMUI ET OMNIB HABITANTIB IN FA

Vrede aan dit huis, en allen die het bewonen.

Keerzijde: Binnen een parelcirkel en gladde cirkel.

Op het veld, een duif met gespreide vleugels.

Omsloten met een stralenkrans.

Als gedaante van de H. Geest.

Omschrift:

TUI S : SPIRITUS ADSIT NOBIS GRATIA

De genade van Uw Geest, is aanwezig bij ons.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag. 219-220 nr.412.

Rijksmuseum objectnummer NG-VG-3-2.

Dugniolle, Le jeton historique pag. 35-36.

 

 


 

Heilige Geest Armenhuis.

(Reken) penning H.Geest armenhuis Stichting Jean van Hemelen.

Jeton de la Fondation van Emelryck de Malines.

 

Materiaal: Zilver (Ag).

Massa: 6,26 gram.

Diameter: Ø 30 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Mechelen.
Datering: z.j. Ca. 1690


Voorzijde: Binnen twee parelcirkels.

De hoofdingang/portaal van het armenhuis.

Boven op het dak, een Genius met twee bazuinen.

Links komen drie naakte en biddende jongelingen, naar de toegang.

Rechts een gevleugelde engel, die de deur voor de jongeren opent.

In de afsnede, een cartouche met de letters 

M . I . V . H .

Mechelen, Jean van Hemelen.

Met daaronder het stichtingsjaar van het armenhuis.

1400

Omsloten met het omschrift:

❀ PAX HUIC DOMUI ET OMNIB : HABITANTIB IN EA

Vrede aan dit huis, en allen die het bewonen.

Keerzijde: Binnen een parelcirkel en gladde cirkel.

De binnencirkel versiert met puntjes en kleine rozetten.

Op het veld, een duif met gespreide vleugels.

De kop van de duif naar rechts.

Omsloten met een stralenkrans.

Als gedaante van de H. Geest.

Omschrift:

drielobbig blad TUI S : SPIRITUS ADSIT NOBIS GRATIA

De genade van Uw Geest, is aanwezig bij ons.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag. 219-220 nr.412.

(Variant)