Unie van Utrecht 1578

Legpenning op de Unie van Utrecht.

 

Materiaal: Koper.

Massa: 3,70 gram.

Diameter: Ø 29,4 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Datering: 1578

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het omschrift:

x . VICIT . LEO . DE . TRIBV . IVDA

De leeuw van Judea. (Johannes 5 vers 5)

Centraal, een klimmende leeuw naar links.

Met geheven zwaard in de rechterklauw.

In de linkerklauw, een pijlenbundel van vijf pijlen,

samengebonden met een lint.

Voorstellend de provincies, Gelderland, Holland, Zeeland, Utrecht en

Groninger Ommelanden.

 

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Het omschrift in twee regels:

VICTORIÆ . PRÆMIV . LIBERTAS . 15  78 .

             x CALC . ORDINV . BELGII .

Overwinning voor de Verenigde Staten van Nederland.

Centraal op het veld.

Een samengebonden pijlenbundel,

met zeven pijlen.

De Verenigde Staten voorstellend.

 

Lit.: Dugniolle I-II, pag.382 nr.2754.

Van Loon I, pag.265.

M. Tas, pag.152.

Teylers Museum, Objectnummer TMNK 16334.

 

 


 

Unie van Utrecht 1578 (Lood)

Legpenning op de Unie van Utrecht.

Loden afslag.

 

Materiaal: Lood.

Bewerking: Geslagen.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 27,5 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Muntteken: Handje.

Datering: 1578

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het omschrift:

x . VICIT . LEO . DE . TRIBV . IVDA

De leeuw van Judea. (Johannes 5 vers 5)

Centraal, een klimmende leeuw naar links. 

Met geheven zwaard in de rechterklauw.

In de linkerklauw, een pijlenbundel van vijf pijlen, 

samengebonden met een lint.

Voorstellend de provincies, Gelderland, Holland, Zeeland, Utrecht en

Groninger Ommelanden.

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Het omschrift in twee regels:

VICTORIÆ . PRÆMIV . LIBERTAS . 15  78 .

             x CALC . ORDINV . BELGII .

Overwinning voor de Verenigde Staten van Nederland.

Centraal op het veld.

Een samengebonden pijlenbundel,

met zeven pijlen.

De Verenigde Staten voorstellend.

 

Lit.: J.F. Dugniolle, Catalog of the Historicals jetons of the 17 provinces of the Netherlands and Belgium. nr.2754.

 

 

 


 

Beleg van Antwerpen 1584

Reken-, legpenning op het Beleg van Antwerpen.

 

 

Materiaal: Koper.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 30 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Datering: 1584. 

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel en fijne lijncirkel.

Het omschrift:

. ETIAM . IN . PATRIA . 15S4 .

Zelfs in het land 1584

Centraal op het veld.

Een bedelaar op blote voeten naar links gaande.

Op de rug, een hoed.

In de linkerhand een bedelstok/staf.

De rechterhand, in bedelend gebaar.

Aan de riem hangend een bedeltas en kalebas.

Onder de bedelaar/pelgrim, een schildpad in het gras. 

 

 

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel en fijne lijncirkel.

Het omschrift:

SVMTVS . NE . CENSVM . SVPERET  

                         SPQA

Het is gemaakt om geen eerbetoon te geven aan de verovering.

Senatus Populusque Antwerpiensis

Centraal op het veld.

Een adelaar met gespreide vleugels, de kop naar rechts gewend.

Op de borst, met het stadswapen van Antwerpen.

 

Lit.: J.F. Dugniolle, Historical jetons of the 17 provinces of the Netherlands and Belgium  nr.3000.

 

 

 


 

 

Vredesonderhandelingen in Den Haag 1607

Legpenning op de vredesonderhandelingen in Den Haag.

 

Materiaal: Koper.

Bewerking: Geslagen.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 28 mm.

Muntteken: Handje.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Datering: 1607

 

Voorzijde: Gelegen op het veld.

De naar elkaar toegewende bustes van Albrecht als aartshertog van Oostenrijk.

En Isabella als landvoogdes der Nederlanden.

Het omschrift:

. ALBERTVS . ET . ELISBET . DEI . GRATIA . 

Albrecht en Isabella bij de gratie Gods.

 

 

Voorzijde: Gelegen op het veld.

Een brullende leeuw liggend naar links.

Tegenover een kleine blaffende hond.

Het omschrift:

. RESPICE . FINEM .

Let op het einde.

Het jaartal, in een dubbele afsnede.

. 1607 .

 

Lit.: J.F. Dugniolle, Historical jetons of the 17 provinces of the Netherlands and Belgium  nr.3622a.

 

 


 

 

Legpenning van Brabant 1615

Bodemvondst, Marcel Vos.

 

Legpenning van Brabant.

Onder aartshertogen Albrecht en Isabella.

 

Materiaal: Zilver.

Bewerking: Geslagen.

Massa: 5,42 gram.

Diameter: Ø 29 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Muntteken: Handje.

Datering: 1673

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel, en dubbele gladde lijncirkel.

Het omschrift onderbroken door een kroon.

SERVANDA      DVCIBVS 

De leiders hebben waargenomen.

De aartshertogen Albrecht en Isabella, met plooikraag.

Albrecht draagt op de borst, het juweel van het "Gulden Vlies".

Een sierlijke diadeem opgestoken bij Isabella.

In de dubbele afsnede, versiert met krulmotief in twee regels.

. CALC . ORD . BRAB .

    . CIƆ . IƆ . CXV .

Aangemaakt voor Brabant 1615.

Keerzijde: Binnen een parelcirkel, en gladde lijncirkel.

Het omschrift:

CONCORS . VERA .FIDES . ✋ .

Waar we samen in geloven.

Gelegen op een gekruiste kromstaf met mijter,

en een bevlagde speer met toernooihelm.

Het provinciewapen van Brabant aan een geknoopt touw.

Aan het touw verbonden, de wapenschildjes van:

Leuven, Brussel, 's Hertogenbosch en Antwerpen.

 

Lit.: J.F. Dugniolle, Historical jetons of the 17 provinces of the Netherlands and Belgium  nr.3715.

 


 

Bevrijding van Oostenrijk 1619

Legpenning op de Bevrijding van Oostenrijk, door steun van aartshertogen Albrecht en Isabella.

 

Materiaal: Koper.

Bewerking: Geslagen

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 28 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Muntteken: Handje.

Datering: 1619. 

 

Voorzijde: Binnen twee parelcirkels.

Het omschrift:

ALBERTVS . ET / ISABELLA . D . G .

Albrecht en Isabella, bij de gratie Gods.

Het gekroond en versiert wapenschild van de aartshertogen Albrecht en Isabella.

Het wapen aan een lint, gehouden door een gevleugelde engel.

Het schild omhangen met het keten van het Gulden Vlies.

Ter weerszijden van de kroon, het gesplitst jaartal 

16 / 19

Keerzijde: Binnen een dubbele parelcirkel.

Het omschrift:

ADVERSIS . IMMERSABILIS . VNDIS ✋

Ongunstige golven.

Het ovalen schild van Pallas drijft schuin op het water.

Op het schild het slangenhoofd van Medusa.

Boven het schild een schuin geplaatste scepter.

 

Lit.: J.F. Dugniolle, Historical jetons of the 17 provinces of the Netherlands and Belgium  nr.3755.

 

 

 


 

 

Inhuldiging van de nieuwe Spaanse koningin 1650

Legpenning op de "Inhuldiging van de nieuwe Spaanse vorstin;

Maria Anna aan het hof".

 

Materiaal: Koper.

Massa: 5,50 gram.

Diameter: Ø 31 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Muntteken: Handje.

Datering: 1650

 

Voorzijde: Binnen een twee parelcirkels.

Het omschrift:

PHIL . IIII . ET . MARI . ANNA. HISP. MONAR . 16  50 .

Philips IV en Maria Anna, koningen van Spanje.

De geharnaste buste van Philips IV,

omhangen met het juweel van het Gulden Vlies.

De buste van zijn echtgenote Maria Anna van Oostenrijk.

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Centraal, in een gebogen band van twee parellijnen.

Gevuld met de tekens van de dierenriem,

telkens gescheiden met een geparelde lijn.

Boven de band, een stralende zon.

Onder de band, een globe tussen twee cornucopia.

Ter weerszijden van de zon, de tekst.

VERE / NOVO

In het vroege voorjaar.

 

Lit.: J.F. Dugniolle, Historical jetons of the 17 provinces of the Netherlands and Belgium  nr.4036.

G. van Loon, Beschryving der Nederlandsche Historipenningen II pag.356.III.

 

 

 


 

 

 

Spaanse bijstand tegen kardinaal Mazarin 1652

Legpenning op de Spaanse bijstand tegen kardinaal Mazarin.

 

 

Materiaal: Koper.

Bewerking: Geslagen.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 31 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Muntteken: Handje.

Datering: 1652

 

Voorzijde: Binnen twee parelcirkels.

Het omschrift:

. PHIL . IIII . D . G . HISP . ET . INDIAR . REX . 16  52

Philips IV, bij de gratie Gods koning van Spanje en Indië.

De geharnaste buste van Philips IV naar rechts.

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Het omschrift:

. PARCERE . SVBIECTIES .

Om de onderwerpen te sparen.

Eenadelaar met gespreide vleugels, de kop naar links gewend.

In de linkerklauw, bliksemschichten.

In de rechterklauw, een Caduceus/mercuriusstaf.

 

Lit.: J.F. Dugniolle, Historical jetons of the 17 provinces of the Netherlands and Belgium  nr.4044.

van Loon II, 367.

 


 

Herovering van Valenciennes 1657

Legpenning op de Herovering van Valenciennes (16 juli 1656)

De laatste grote overwinning van het Spaans leger in de Frans-Spaanse oorlog

1635-1659

 

Materiaal: Koper.

Bewerking: Geslagen

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 30 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Muntteken: Handje.

Datering: 1657. 

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel/boord.

Het omschrift:

VALENCIANAM LIBERASTI CONDATVM QVE .  .

                  RECV /PERASTI .

De waarde van het herstel van Valenciennes, waarvan gij ze hebt verlost.

Het geharnaste borstbeeld van Philips IV naar rechts gewend.

Op de borst, het juweel van het "Gulden Vlies".

Centraal, een (passer) punt.

Keerzijde: Binnen een parelcirkel/boord.

Zicht op de stad Valenciennes.

Bovenaan:

MIRACVLOSO  DEO

Wonder van God.

In de afsnede, in drie regels:

HOSTEM  

    FVGASTI

      1657

De vijand weggejaagd.

 

Lit.: J.F. Dugniolle, Historical jetons of the 17 provinces of the Netherlands and Belgium  nr.4109 viariant met bloemen/rozetten bij HOSTEM.

 

 

 


 

 

Vrede van de Pyreneeën 1660

Legpenning op het sluiten van de vrede tussen Frankrijk en Spanje, en de verloving van Maria Theresia en Lodewijk XIV.

 

Materiaal: Koper.

Bewerking: Geslagen.

Massa: 5,98 gram.

Diameter: Ø 30 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Muntteken: Handje.

Datering: 1660

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het omschrift:

PHIL . IIII .D . G . HISP . ET . INDIAR .REX

Philips IV, bij de gratie Gods koning van Spanje en Indië.

Het geharnaste borstbeeld van Philips IV naar rechts gewend.

Op de borst, het juweel van het "Gulden Vlies".

 

Keerzijde: Binnen twee parelcirkels.

Het omschrift:

CEDANT CONCORDIBVS IGNIBVS ARMA . 16✋60 .

Laat wapens wijken voor harmonieuze vuren.

Staande op gevallen oorlogstuig, een gevleugelde engel.

In de linkerhand, een olijftak en kroon.

In de rechterhand een toorts/fakkel.

 

 

Lit.: J.F. Dugniolle, Historical jetons of the 17 provinces of the Netherlands and Belgium  nr.4160.

Catalogus van een zeer uytmuntend cabinet. Van goude en silvere medailles. Gedenkpenningen. pag.111 nr.1313.

F. Feuardent, Jetons et Méreaux Tome 3 Philippe IV pag.244-245 nr.13969 en Anvers pag.257 nr.14094.

 

 


 

Opvolgingspolitiek van Philips IV door zijn kinderen 1664

Legpenning op de opvolgingspolitiek van Philips IV door zijn kinderen.

 

Minimale slagbarst.

 

Materiaal: Koper.

Bewerking: Geslagen.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 34,2 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Muntteken: Handje.

Datering: 1664

 

Voorzijde: Binnen twee parelcirkels.

Het omschrift:

POTENS IN TERRA SEMEN EIVS . 16  64 .

Het geharnaste borstbeeld van Philips IV naar rechts gewend.

Op de borst, het juweel van het "Gulden Vlies".

Centraal, een (passer) punt.

Keerzijde: Binnen twee parelcirkels.

Het omschrift:

IMPERAT . REGIT . PACIFICAT .

De drie gekroonde kinderen van Philips IV, 

elk zittende op een troon.

Maria Theresia op de Franse troon,
Margaretha Theresia op de keizerlijke troon.

Tussen beiden Karel (II) op de Spaanse troon.

In de afsnede onder elk persoon de respectievelijke wapenschilden.

 

Lit.: J.F. Dugniolle, Historical jetons of the 17 provinces of the Netherlands and Belgium  nr.4205.

G. van Loon, Beschryving der Nederlandsche Historipenningen, deel II 1726 pag.516.

 

 

 


 

 

Oorlogsverklaring aan Frankrijk 1673

Legpenning op de oorlogsverklaring aan Frankrijk.

 

Materiaal: Koper.

Bewerking: Geslagen.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 32 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Muntteken: Handje.

Datering: 1673

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel, en gladde lijncirkel.

Het omschrift:

. CAROL . II . D . G . HISP . ET . INDIAR . REX . 16 handje 73

Karel II, bij de gratie Gods koning van Spanje en Indië.

Het borstbeeld van de jonge Karel II naar rechts gewend.

Het haar liggend tot op de schouders.

Op de borst, het juweel van het "Gulden Vlies".

Keerzijde: Binnen een parelcirkel, en gladde lijncirkel.

Het omschrift:

. EX . VNGVE . . LEONEM . .16 ✋ 73 .

Vanuit de klauw van de leeuw.

Een leeuwenklauw komende uit de wolken.

Houdende een gekroonde scepter.

 

 

Lit.: J.F. Dugniolle, Historical jetons of the 17 provinces of the Netherlands and Belgium  nr.4310.

G. van Loon III nr. 125.