Noodgeld, karton 10 centiem 1915-1918

Noodgeld-penning stad Gent, 

onder Duitse bezetting tijdens de éérste wereldoorlog.

 

Materiaal: Karton.

Bewerking: Bedrukt.

Massa: 0,7 gram.

Diameter: Ø 25 mm.

Aanmaakplaats: Gent.

Ontwerper:  René De Cramer.

Datering: z.j. Ca. 1915-1918

 

Voorzijde: Groen en zwart bedrukt.

Binnen een versierde cirkel.

Zicht op de torens van Gent

St-Niklaas, St-Baafs en het Belfort.

Boven op detoren van het Belfort, een gevleugelde draak naar links.

Ter weerszijden van de Belforttoren in de wolken, de plaatsnaam.

STAD / GENT

 

Keerzijde: Bruin en zwart bedrukt.

De nominale waarde in een kader.

10 C=

Tien centiem.

Het kader omgeven met guilloches.

Onder en boven de waardebepaling:

       UIT

BETAALBAAR

        /

  JANUARI

     1920

 

Lit.: L. Aernout, Catalogus van Belgische Numismatische Uitgiften 1831-2022 Gent pag.442 LA#BLU-GT5.1.

H. van Caelenberghe, Numismatica Herentals, Noodmuntenuitgifte te Gent tijdens WO I, pag.7.

Museum voor Volkskunde Gent (1989) Gentse Penningen 1780-1980 pag. 18.

R.B.N. 1919 Ch. Gilleman, Monnais de nécessité et bons de caisse de la ville de Gand 1914-1918. pl II nr.2.

 

 


 

 

Noodgeld, karton 25 centiem 1915-1918

Noodgeld-penning stad Gent, 

onder Duitse bezetting tijdens de éérste wereldoorlog.

 

Materiaal: Karton.

Bewerking: Bedrukt.

Massa: 0,9 gram.

Diameter: Ø 31 mm.

Aanmaakplaats: Gent.

Ontwerper:  René De Cramer.

Datering: z.j. Ca. 1915-1918

 

Voorzijde: Rood en zwart bedrukt.

Binnen een lijncirkel.

De gekroonde stedemaagd van Gent.

In de rechterhand, een scepter.

Ter weerszijden geflankeerd met bloemen.

Onder de Maagd van Gent, het wapen van de stad Gent.

Omschrift:

STAD / GENT

 

Keerzijde: Groen en zwart bedrukt.

De nominale waarde in een kader.

           25 C=

Vijfentwintig centiem.

Het kader omgeven met guilloches.

Onder en boven de waardebepaling:

       UIT

BETAALBAAR

        /

  JANUARI

     1920

 

Lit.: L. Aernout, Catalogus van Belgische Numismatische Uitgiften 1831-2022 Gent pag.442 LA#BLU-GT5.2.

H. van Caelenberghe, Numismatica Herentals, Noodmuntenuitgifte te Gent tijdens WO I, pag.7.

 

 


 

 

 

 

Noodgeld, Stad Gent 1915 1 Frank (Ruit)

Noodgeld-penning/Liefdadigheidsgeld stad Gent, 

onder Duitse bezetting tijdens de éérste wereldoorlog.

 

Materiaal: Messing.

Bewerking: Geslagen.

Massa: 4,6 gram.

Afmetingen: 20,5 mm. x 20,5 mm.

Aanmaakplaats: Gent.

Graveur/ontwerper: Geo Verbanck.

Datering: 1915-1918

 

Voorzijde: Gelegen op een ruitvormig veld, de hoeken afgerond.

Gladde ruitvormige boord.

Tussen twee cirkels, het omschrift:

        . STAD = GENT .

         VILLE DE GAND 

Centraal de gekroonde stedelijke klimmende leeuw naar links gewend.

De vrijstaande hoeken, gevuld met versiering.

 

Keerzijde: Gelegen op een ruitvormig veld, de hoeken afgerond.

Gladde ruitvormige boord.

Centraal, binnen een cirkel de waardebepaling en jaartal.

I9I5 1 FR

===

De vrijstaande hoeken, gevuld met versiering.

Omschrift:

UITBETAALBAAR ☉OP 1 JANUARIJ I9I8 

REMBOURSABLE ☉ LE 1 JANVIER I9I8 

 

 

Lit.: L. Aernout, Catalogus van Belgische Numismatische Uitgiften 1831-2022 Gent pag.447 LA#BLU-GT6.1. Liefdadigheidsgeld.

 

 


 

 

Noodgeld, Stad Gent 1915 (1 Frank)

Noodgeld-penning stad Gent, 

onder Duitse bezetting tijdens de éérste wereldoorlog.

 

Materiaal: IJzeren kern, met laagje messing en koper.

Bewerking: Geslagen.

Massa: 2,5 gram.

Diameter: Ø 23,2 mm.

Aanmaakplaats: Gent.

Graveur/ontwerper: Geo Verbanck.

Datering: 1915-1918

 

Voorzijde: Binnen een parelsnoer.

Tussen twee cirkels, het omschrift:

. STAD = GENT .

VILLE DE GAND 

Centraal de gekroonde stedelijke klimmende leeuw naar links gewend.

 

Keerzijde: Tussen twee cirkels, het omschrift:

REMBOURSABLE =

UITBETAALBAAR = I-I-I9I9 =

Tussen twee cirkels een parelcirkel.

Centraal 

I9I5  I FR

 

Lit.: L. Aernout, Catalogus van Belgische Numismatische Uitgiften 1831-2022 Gent pag.444 LA#BLU-GT5.4. Complete datum I - I - I9I9

 

 


 

 

Noodgeld, Stad Gent 1915 (1 Frank variant)

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Noodgeld-penning stad Gent, 

onder Duitse bezetting tijdens de éérste wereldoorlog.

 

Materiaal: IJzeren kern, met laagje messing en koper.

Bewerking: Geslagen.

Massa: 4,05 gram.

Diameter: Ø 23,6 mm.

Aanmaakplaats: Gent.

Graveur/ontwerper: Geo Verbanck.

Datering: 1915-1918

 

Voorzijde: Binnen een parelsnoer.

Tussen twee cirkels, het omschrift:

. STAD = GENT .

VILLE DE GAND 

Centraal de gekroonde stedelijke klimmende leeuw naar links gewend.

 

 

 

Keerzijde: Tussen twee cirkels, het omschrift:

REMBOURSABLE =

UITBETAALBAAR = I I-I9I9 =

Tussen twee cirkels een parelcirkel.

Centraal 

I9I5  I FR

 

Lit.: L. Aernout, Catalogus van Belgische Numismatische Uitgiften 1831-2022 Gent pag.444 LA#BLU-GT5.4. Variant Incomplete datum I I - I9I9

 

 

Noodmunten

Het Belgische publiek was vrijwel onmiddellijk na de Duitse inval begonnen met het oppotten van zilver- en goudgeld in afwachting van betere tijden. Vanwege de oorlog werden er ook geen munten meer van koper, brons en nikkel geslagen. Deze metalen konden immers gebruikt worden voor de productie van oorlogsmateriaal. Meer dan 600 gemeentebesturen besloten om noodgeld uit te geven om in de grote vraag naar munten te voorzien. Deze noodmunten waren alleen geldig in de gemeente die ze uitgaf.

 

Gents noodgeld

De fabrikant Leon Geeraert bood het Gentse gemeentebestuur in 1915 aan om muntgeld te slaan voor de stad. Hij bood het geld aan tegen een prijs van 13 Frank per 1000 stuks. Het gemeentebestuur ging met zijn voorstel akkoord. Geo Verbanck (1881-1961) kreeg opdracht voor de munt van 1 Frank. Oscar Sinia (1877-1955) maakte het ontwerp voor de 5 Frank. De munten moesten van ijzer zijn. De voorzijde kreeg een laagje messing en de keerzijde een laagje koper.

 

 


 

 

 

 

Noodgeld, Stad Gent 1915 (50 Centiem)

Noodgeld-penning stad Gent, 

onder Duitse bezetting tijdens de éérste wereldoorlog.

 

Materiaal: IJzeren kern, met laagje messing en koper.

Met afgeronde hoeken.

Bewerking: Geslagen.

Massa: 2,3 gram.

Afmetingen: 16 mm. x 16 mm.

Aanmaakplaats: Gent.

Graveur/ontwerper: Geo Verbanck.

Datering: 1915-1918

 

Voorzijde: Binnen een ruitvormig muntplaatje.

Tussen twee cirkels, het tweetalig omschrift:

           . STAD = GENT .

            VILLE DE GAND 

Centraal de gekroonde stedelijke klimmende leeuw naar links gewend.

De vier hoeken versiert met bladmotieven.

 

Keerzijde: Binnen een ruitvormig muntplaatje.

Met afgeronde hoeken.

Tweetalig omschrift.

UITBETAALBAAR OP 1 JANUARIJ 1918 

REMBOURSABLE  LE 1 JANVIER 1918 

Binnen een binnencirkel, het jaartal en waardebepaling.

               1915  

           50

          CEN

 

Lit.: L. Aernout, Catalogus van Belgische Numismatische Uitgiften 1831-2022 Gent pag.443 LA#BLU-GT5.3. Variant met dikke cijfers en letters.

 

 


 

 

Noodgeld, Stad Gent 1915 (2 Frank)

Noodgeld-penning stad Gent, 

onder Duitse bezetting tijdens de éérste wereldoorlog.

 

Materiaal: IJzeren kern, met laagje messing en koper.

Bewerking: Geslagen.

Massa: 7 gram.

Afmetingen: 25 mm. x 25 mm.

Aanmaakplaats: Gent.

Graveur/ontwerper: Geo Verbanck.

Datering: 1915-1918

 

Voorzijde: Binnen een ruitvormig muntplaatje.

Met afgeronde hoeken.

Tussen twee cirkels, het tweetalig omschrift:

           . STAD = GENT .

            VILLE DE GAND 

Centraal de gekroonde stedelijke klimmende leeuw naar links gewend.

De vier hoeken versiert met bladmotieven.

 

Keerzijde: Binnen een ruitvormig muntplaatje.

Met afgeronde hoeken.

Tweetalig omschrift.

UITBETAALBAAR OP 1 JANUARIJ 1918 

REMBOURSABLE  LE 1 JANVIER 1918 

Binnen een binnencirkel, de waarde en jaartal.

1915  2 Fr.

 

Lit.: L. Aernout, Catalogus van Belgische Numismatische Uitgiften 1831-2022 Gent pag.445 LA#BLU-GT5.5. Variant met dikke leeuw.

 

 


 

 

Noodgeld, Stad Gent 1918 (2 Frank)

Noodgeld-penning stad Gent, 

onder Duitse bezetting tijdens de éérste wereldoorlog.

 

Materiaal: IJzeren kern, met laagje messing en koper.

Bewerking: Geslagen.

Massa: 6,5 gram.

Diameter: Ø 27 mm.

Aanmaakplaats: Gent.

Graveur/ontwerper: Oscar Sinia.

Datering: 1918

 

Voorzijde:  Binnen twee lijncirkels het omschrift.

    STAD / GENT 

  FIDES ET AMOR 

Geloof en liefde.

Het gekroond wapenschild van de stad Gent.

 

 

Keerzijde: Binnen twee lijncirkels het omschrift.

    UITBETAALBAAR . JANUARI . I922

               . PAX ET LABOR .

                Vrede en arbeid.

Centraal het jaartal en waardebepaling.

                      1918

                         2

                     FRANK

Omsloten met een laurierkrans, samengehouden met een gekruist lint.

 

Lit.: L. Aernout, Catalogus van Belgische Numismatische Uitgiften 1831-2022 Gent pag.447 LA#BLU-GT6.2.

 

 


 

Noodgeld, Stad Gent 1917 (5 Frank)

Noodgeld-penning stad Gent, 

onder Duitse bezetting tijdens de éérste wereldoorlog.

 

Materiaal: IJzeren kern, met laagje messing.

Bewerking: Geslagen.

Massa: 16 gram.

Diameter: Ø 38,5 mm.

Aanmaakplaats: Gent.

Graveur/ontwerper: Oscar Sinia.

Datering: 1917

 

Voorzijde: Binnen twee lijncirkels het omschrift.

STAD ✿ GENT / VILLE DE GAND

           FIDES ET AMOR 

Geloof en liefde.

Het wapenschild van de stad Gent, getopt met een muurkroon.

Ter weerszijden van het wapen, vruchtdragende bladertakken

 

Keerzijde: Binnen een gladde boord.

In een ruitvormig veld een dubbele binnencirkel, 

in de cirkel de waardebepaling.

       FRANCS 5 FRANKEN

                  I9I7

De hoeken versiert met loofbladeren

Tweetalig omschrift: 

    UITBETAALBAAR / JANUARI . I920

    REMBOURSABLE / JANVIER . I920

 

Lit.: L. Aernout, Catalogus van Belgische Numismatische Uitgiften 1831-2022 Gent pag.446 LA#BLU-GT5.6.

 

 


 

Noodgeld, Stad Gent 1918 (5 Frank)

Noodgeld-penning stad Gent, 

onder Duitse bezetting tijdens de éérste wereldoorlog.

 

Materiaal: IJzeren kern, met laagje messing.

Bewerking: Geslagen.

Massa: 16,5 gram.

Diameter: Ø 38,5 mm.

Aanmaakplaats: Gent.

Graveur/ontwerper: Oscar Sinia.

Datering: 1918

 

Voorzijde: Binnen twee lijncirkels het omschrift.

    STAD / GENT 

⚜ FIDES ET AMOR ⚜

Geloof en liefde.

Het gekroond wapenschild van de stad Gent.

De kroon doorbreekt de legende.

Keerzijde: Binnen twee lijncirkels het omschrift.

    UITBETAALBAAR . JANUARI . I922

               . PAX ET LABOR .

                Vrede en arbeid.

Centraal het jaartal en waardebepaling.

                      1918

                         5

                     FRANK

Omsloten met een laurierkrans, samengehouden met een gekruist lint.

 

Lit.: L. Aernout, Catalogus van Belgische Numismatische Uitgiften 1831-2022 Gent pag.446 LA#BLU-GT5.7.